Sayt ochmoqchi bo'lgan deyarli har bir odam ikkita notanish so'zga duch keladi: "domen" va "hosting". Eshitishga murakkab, aslida esa juda oddiy. Keling, buni do'kon misolida tushuntiramiz.
Tasavvur qiling, siz do'kon ochmoqchisiz. Buning uchun uchta narsa kerak: manzil, do'kon turadigan joy va ichidagi tovarlar. Sayt ham xuddi shunday tuziladi.
- Domen — do'koningizning manzili. Domen — saytingizning internetdagi nomi, masalan, kompaniya.uz. Mijoz shu nomni brauzerga yozadi va to'g'ri sizning saytingizga keladi. Manzil har doim bitta bo'ladi: ikkita do'kon bir xil manzilda tura olmaganidek, ikkita sayt ham bir xil domenga ega bo'la olmaydi. Shuning uchun yoqqan nomni boshqa birov band qilib qo'ymasidan oldin olib qo'ygan ma'qul. .uz domeni esa mahalliy mijoz uchun tanish va ishonchli ko'rinadi.
- Hosting — do'kon turgan joy. Saytning barcha fayllari (matn, rasm, video) biror joyda saqlanishi va kechayu kunduz internetga ulangan turishi kerak. Bu joy maxsus kuchli kompyuter, ya'ni server. Hosting shu serverdan o'zingizga joy ijaraga olishdir. Xuddi do'kon ijarasiga o'xshaydi: joy qanchalik keng va qulay bo'lsa, sayt shunchalik tez va bemalol ishlaydi.
- Sayt — do'kon ichidagi tovarlar. Manzil ham, joy ham bor, lekin ichi bo'sh bo'lsa, u shunchaki bo'sh xona. Sayt — mijoz ko'radigan hamma narsa: xizmatlaringiz, narxlar, rasmlar va aloqa ma'lumotlari.
Bularning hammasi qanday ishlaydi?
Mijoz brauzerga domenni yozadi, ya'ni do'kon manziliga keladi. Hosting eshikni ochib, uni ichkariga kiritadi va sizning saytingizni ko'rsatadi. Manzil noto'g'ri bo'lsa yoki eshik qulf turgan bo'lsa, mijoz boshqa do'konga o'tib ketadi.
Hosting tanlashda nimalarga e'tibor berish kerak?
- Tezlik. Sayt sekin ochilsa, mijoz kutib o'tirmaydi. Navbati uzun do'kondan chiqib ketgandek, boshqa saytga o'tib ketadi.
- Uzluksiz ishlash. Hosting tez-tez to'xtab qolsa, sayt ochilmaydi. Bu mijoz kelganda eshigi qulf turgan do'konga o'xshaydi.
- Zaxira nusxa (backup). Sayt buzilsa yoki ma'lumot o'chib ketsa, uni qayta tiklash imkoni bo'lishi kerak.
- Xavfsizlik (https). Manzil oldida qulf belgisi bo'lishi shart. Qulfsiz saytlarga brauzerlar "xavfsiz emas" degan ogohlantirish chiqaradi, mijoz esa bunday saytdan uzoq turadi.
- Texnik yordam. Muammo chiqsa, tushunarli tilda javob beradigan odam bo'lishi kerak.
Yangi boshlovchilar qiladigan ikkita xato
- Domenni boshqa odamning nomiga ro'yxatdan o'tkazish. Ko'pincha saytni yasab bergan dasturchi yoki tanish domenni o'z nomiga yozib qo'yadi. Keyin domenning haqiqiy egasi siz emas, u bo'lib qoladi va bu keyinchalik katta bosh og'riqqa aylanishi mumkin. Domen har doim biznes egasining o'z nomida bo'lishi kerak.
- Muddatni unutish. Domen va hosting har yili to'lab turiladi. To'lov o'z vaqtida qilinmasa, sayt o'chib qoladi, domenni esa boshqa birov olib qo'yishi mumkin. To'lov sanasini telefoningizga eslatma qilib qo'ying.
Bularning hammasi sizga murakkab tuyulsa, xavotir olmang. Webon.uz jamoasi domen va hosting tanlashda maslahat beradi, saytingizni tayyorlab, ishga tushirib beradi va keyin ham texnik jihatdan yoningizda bo'ladi. Web sayt buyurtma bering: manzilingiz tayyor bo'lsin, mijozlar esa sizni topib olsin.