Kompyuter yoqilganda ekran bir daqiqa "o'ylanib" turadi, dastur ochilishi uchun kutishga to'g'ri keladi, ish o'rtasida esa butunlay qotib qoladi. Bu ham vaqtni, ham asabni yeydi. Yaxshi xabar shuki, ko'p hollarda kompyuterni yangisiga almashtirish shart emas: sabab oddiy, tuzatish esa arzon.
Kompyuterni ishchi xodimga o'xshatsak, tushunish oson. U ham ish joyi tartibsiz bo'lsa, bir vaqtda ko'p topshiriq berilsa, charchasa yoki kasal bo'lsa, sekinlashadi.
Avval 2 ta oddiy narsani sinab ko'ring
- Kompyuterni qayta ishga tushiring (Restart). Haftalab yoqilgan turgan kompyuter "charchaydi", qayta ishga tushirish esa fon dasturlarini tozalaydi.
- Vazifalar dispetcherini oching (Windows'da Ctrl + Shift + Esc). U qaysi dastur protsessor, xotira yoki diskni eng ko'p ishlatayotganini ko'rsatadi. Ko'pincha aybdor shu yerda topiladi.
Sekinlashishning 5 ta sababi
- Yoqilishi bilan hamma dastur birdan ochiladi. Belgisi: kompyuter yoqilgach, bir necha daqiqa qotib turadi. Bu ertalab ishga kelgan xodimga bir vaqtda 20 ta topshiriq berib yuborishga o'xshaydi. Yechim: Vazifalar dispetcherida "Ishga tushirish" (Startup) bo'limini oching va keraksiz dasturlarni o'chirib qo'ying (Disable). Dastur o'chib ketmaydi, shunchaki o'zi yoqilmaydi.
- Operativ xotira (RAM) yetishmaydi. Belgisi: bir nechta dastur yoki brauzerda ko'p oyna ochilganda kompyuter qotadi. Ish stoli kichkina bo'lsa, hamma hujjatni bir vaqtda yoyib bo'lmaydi. Yechim: keraksiz oyna va dasturlarni yoping. Xotira doim to'la ko'rinsa, RAM qo'shish kerak. Odatda oddiy ish uchun kamida 8 GB, qulay ishlash uchun 16 GB tavsiya qilinadi.
- Eski qattiq disk (HDD) yoki diskning to'lib ketishi. Belgisi: kompyuter yoqilishi va dastur ochilishi juda sekin, Vazifalar dispetcherida disk doim 100% band ko'rinadi. Bu hujjatni qo'lda qidiradigan sekin omborchiga o'xshaydi, ombor to'lib ketgan bo'lsa esa yanada sekinlashadi. Yechim: HDD'ni SSD'ga almashtirish odatda eng sezilarli tezlashtirishni beradi. Diskning kamida beshdan bir qismi bo'sh tursin: keraksiz fayl, eski o'yin va dasturlarni o'chiring.
- Virus yoki keraksiz reklama dasturlari. Belgisi: brauzerda o'zi ochiladigan reklama, tanish bo'lmagan dasturlar, hech narsa qilmasangiz ham kompyuter "ishlab" turadi. Bu uyingizga so'ramagan mehmonlar kirib, sizning resurslaringizni ishlatib yotganiga o'xshaydi. Yechim: Windows'dagi o'z antivirus (Windows xavfsizligi) bilan to'liq tekshiruv o'tkazing, noma'lum dasturlarni va brauzerdagi keraksiz kengaytmalarni o'chiring. Dasturni faqat rasmiy saytdan yuklang, "crack" qilingan dasturlardan yiroq turing: ularda ko'pincha zararli narsa yashiringan bo'ladi.
- Chang va qizib ketish. Belgisi: ventilyator baland shovqin qiladi, korpus (ayniqsa noutbuk) qizib ketadi, ba'zan kompyuter o'zi o'chib qoladi. Chang sovutish yo'lini to'sib qo'yadigan qalin ko'rpa kabi: nafas ololmagan odam sekinlashganidek, qizib ketgan protsessor ham o'zini himoya qilish uchun ataylab sekinlashadi. Yechim: kompyuterni changdan tozalang, bir necha yilda bir termopastani almashtiring, noutbukni divan yoki yotoqda emas, qattiq tekis yuzada ishlating. Ichini ochib tozalashni bilmasangiz, ustaga topshiring: noto'g'ri tozalash qimmat qismlarni buzib qo'yishi mumkin.
Nimani qilmaslik kerak?
"Kompyuteringizni bir bosishda tezlashtiramiz" deb va'da beradigan noma'lum dasturlarni yuklamang. Ko'pincha ular muammoni hal qilmaydi, o'zi muammoga aylanadi.
Qachon ustaga murojaat qilish kerak?
Yuqoridagilardan keyin ham kompyuter sekin ishlasa, yoki kompyuter o'zi o'chib qolsa, ko'k ekran chiqsa, qattiq diskdan g'alati chiqillash yoki taqillash eshitilsa (bu diskning buzilishi belgisi bo'lishi mumkin), ustaga murojaat qiling. Ta'mirdan oldin muhim fayllaringizni (hujjat, rasm) boshqa joyga nusxalab qo'ying: disk buzilsa, ma'lumotni qaytarish qiyinlashishi yoki imkonsiz bo'lishi mumkin.
Webon.uz jamoasi oddiy foydalanuvchi va kichik biznes uchun kompyuter ta'miridan tortib sayt va serverlargacha barcha IT masalalarni hal qiladi. Kompyuteringiz sekin ishlayotgan bo'lsa, murojaat qiling: sababini topamiz va tezligini qaytaramiz.
